Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΩΝ ΞΩΤΙΚΩΝ, μια φιγούρα ψηλή και λυγερή, ντυμένη με τον παγετό της αυγής και τη λάμψη της δροσιάς, στέκεται επιβλητικός μπροστά στις μικρές νεράιδες. Το μακρύ, λεπτό του ραβδί
ένα γερο γαιδαρο να γκαρίζει τραγούδια. Ακόμα κι αν δεν ειναι εφικτό αυτό το όνειρο θα σε βγάλει στο δρόμο, θα ταξιδέψεις, δεν θα μείνεις να πεθάνεις στην πείνα. 
Στην καρδιά της ιρλανδικής παράδοσης, εκεί όπου τα όρια μεταξύ του φυσικού και του μεταφυσικού κόσμου συχνά θολώνουν, μια ιστορία από την Κομητεία Monaghan παραμένει ζωντανή μέσα από τα αρχεία του DUCHAS.IE. Πρόκειται για μια μαρτυρία που μας μεταφέρει
Στον κόσμο της λαϊκής παράδοσης, υπάρχει μια κατηγορία ιστοριών που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Πρόκειται για τα Σωρευτικά Παραμύθια (Cumulative Tales), όπου η πλοκή δεν εξελίσσεται γραμμικά, αλλά «χτίζεται» πάνω στην επανάληψη και την κλιμάκωση. Το πιο εμβληματικό δείγμα αυτού του είδους είναι το αγγλικό παραμύθι «Η ΓΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΓΟΥΡΟΥΝΙ ΤΗΣ», μια ιστορία που επιβιώνει εδώ και αιώνες, διατηρώντας μια γοητευτική, αν και κάπως σκοτεινή, αλλόκοτη αίσθηση.
Τα σωρευτικά παραμύθια λειτουργούν σαν μια λεκτική αλυσίδα. Κάθε φορά που προστίθεται ένας νέος
ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: PETER CHRISTEN ASBJØRNSEN & JØRGEN MOE (ΣΥΛΛΟΓΗ 1844)
Μια φορά κι έναν καιρό, ένας φτωχός ξυλοκόπος ζούσε σε μια καλύβα με τη γυναίκα του και τα πολλά παιδιά τους. Η ομορφότερη όλων ήταν η μικρότερη κόρη του. Μια θυελλώδη Πέμπτη βράδυ, ένας δυνατός κρότος ακούστηκε στην πόρτα. Ο πατέρας βγήκε έξω και είδε μια τεράστια Λευκή Αρκούδα. «Καλησπέρα σου», είπε η αρκούδα. «Καλησπέρα», απάντησε ο άντρας. «Αν μου δώσεις τη μικρότερη κόρη σου, θα σε κάνω τόσο πλούσιο όσο δεν φαντάστηκες ποτέ», είπε το ζώο. Ο πατέρας ρώτησε την κοπέλα, κι εκείνη,
Μακριά, στην ανοιχτή θάλασσα, το νερό είναι τόσο γαλανό όσο τα πέταλα του πιο όμορφου μενεξέ και τόσο καθαρό όσο το πιο αγνό κρύσταλλο. Αλλά είναι πολύ βαθιά, πιο βαθιά από όσο μπορεί να φτάσει οποιαδήποτε άγκυρα. Θα έπρεπε να στοιβάξεις πολλούς πύργους εκκλησιών τον έναν πάνω στον άλλο για να φτάσεις από τον βυθό ως την επιφάνεια. Εκεί κάτω ζουν οι άνθρωποι της θάλασσας.
Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν μια γυναίκα που ήθελε πάρα πολύ να αποκτήσει ένα μικρό παιδάκι, αλλά δεν ήξερε πώς να το καταφέρει. Πήγε, λοιπόν, σε μια παλιά μάγισσα και της είπε: «Θέλω τόσο πολύ ένα μικρό παιδί! Μπορείς να μου πεις πού μπορώ να βρω ένα;»
Μια εκπληκτική παράσταση παρακολουθήσαμε χθές βράδυ όσοι βρεθήκαμε στο Θέατρο Κούκλας στα Κάτω Πατήσια .Το όνομα της παράστασης ήταν «Φτου σκόρδα - cherchez la femme».Την μουσική παράσταση παρουσίασε η ομάδα Karabola Puppet Theater.
Διαχρονικές ιστορίες που ζωντανεύουν μέσα από μουσικές παραδόσεις του κόσμου. Ιστορίες για τον κύκλο της ζωής, την αγάπη, την απώλεια. Τραγούδια της δουλειάς, τραγούδια για τη γυναίκα. Μία παράσταση, με ζωντανή μουσική και αφηγηματικά παραδοσιακά τραγούδια που έφτασαν σε εμάς από στόμα σε στόμα, με την τεχνική των Crankies μια παλιά τέχνη οπτικοακουστικής αφήγησης. Ιστορίες ζωγραφισμένες καρέ καρέ πάνω σε καμβά ή χαρτί που διαδέχονται η μία την άλλη και τραγουδιούνται...Τα Crankies είναι παλιά τέχνη οπτικοακουστικής αφήγησης. Ιστορίες ζωγραφισμένες καρέ καρέ πάνω σε καμβά ή χαρτί που διαδέχονται η μία την άλλη και τραγουδιούνται...
Η τέχνη αυτή έρχεται από πολύ παλιά, πριν γεννηθεί ο κινηματογράφος. Άλλοτε την ονόμαζαν moving panorama και μέσα στους αιώνες θα τη συναντήσουμε σε διάφορες μορφές και ονόματα. Οι ζωγραφισμένοι καμβάδες κάποιες φορές είχαν και το μέγεθος οθόνης κινηματογράφου και στηρίζονταν σε δύο τεράστια μηχανικά καρούλια. Άλλες φορές σε ένα μεσαίο μέγεθος που να μπορεί κανείς να αφηγηθεί ή να τραγουδήσει μια ιστορία μέσα σε ένα σπίτι ή μία αυλή. Άλλες φορές ήταν ένα μικρό κουτάκι που το έκοβαν τα παιδιά για να σχηματιστεί μια οθόνη και με δύο ξυλάκια γύριζαν τα καρούλια με τις εικόνες που είχαν ζωγραφίσει τα ίδια σε μια λωρίδα χαρτί. Η τέχνη αυτή έχει τις ρίζες της στην Ινδία και με μικρές παραλλαγές έφτασε σε Αμερική και Ευρώπη τον 19 αιώνα. Η ονομασία Crankie δόθηκε από τον Peter Schumann -Bread and Puppet περίπου το 1967.
ΑΘΗΝΑ – Το ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΚΟΥΚΛΑΣ του ΤΑΚΗ ΣΑΡΡΗ, ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της κουκλοπαικτικής τέχνης στην Ελλάδα, συμπληρώνει φέτος 48 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας. Με αφετηρία τις 26 Φεβρουαρίου 1978, ο δημιουργός του, Τάκης Σαρρής, χάραξε μια μοναδική πορεία
Αν η αλήθεια ήταν εύκολη, όλοι θα ήταν δίκαιοι.
Το κλειδί που ανοίγει όλες τις πόρτες είναι η υπομονή, αλλά το κλειδί που τις κλείνει είναι η γκρίνια.
Μην ψάχνεις το φως στο δρόμο, αν δεν το έχεις ανάψει πρώτα στην καρδιά σου.
Η Καθημερινότητα και οι Παραδοξότητες
Η ισορροπία του κόσμου: Τον ρώτησαν γιατί οι άνθρωποι τρέχουν προς όλες τις κατευθύνσεις. «Αν πήγαιναν όλοι προς την ίδια», είπε, «ο κόσμος θα μπατάριζε και θα αναποδογύριζε».
1. Η τιμή του Αυτοκράτορα
Ο Ταμερλάνος ρώτησε τον Χότζα: «Αν με πουλούσαν ως σκλάβο, πόσο θα έπιανα;». Ο Χότζας απάντησε: «Πενήντα χρυσά φλουριά». Ο Ταμερλάνος θύμωσε: «Μα μόνο η ζώνη μου αξίζει τόσα!». «Ε, γι' αυτήν είπα την τιμή», απάντησε ο Χότζας, «γιατί εσύ ως άνθρωπος δεν αξίζεις δεκάρα».
Ένα παιδί έβαλε το χέρι του σε ένα βάζο με φουντούκια και έπιασε τόσα πολλά που δεν μπορούσε να το
Ο Χότζας έψαχνε κάτι στο δρόμο, κάτω από ένα φανάρι. Ένας γείτονας τον ρώτησε: «Τι έχασες, Χότζα;». «Το κλειδί μου», απάντησε. Έψαχναν μαζί για ώρα, μέχρι που ο γείτονας ρώτησε: «Πού ακριβώς το έχασες;». «Μέσα στο σπίτι», είπε ο Χότζας. «Και τότε γιατί ψάχνεις εδώ;». «Γιατί εδώ έχει περισσότερο φως!».
Ένας χωρικός έφερε στον Χότζα μια πάπια για δώρο και ο Χότζας τον φιλοξένησε. Μετά από μέρες, ήρθε ένας άλλος και είπε: «Είμαι φίλος εκείνου που σου έφερε την πάπια». Ο Χότζας τον τράπεψε. Μετά ήρθε κι άλλος: «Είμαι φίλος του φίλου του ανθρώπου με την πάπια». Ο Χότζας του σέρβιρε ένα μπολ με ζεστό νερό. «Τι είναι αυτό;» ρώτησε ο ξένος. «Είναι η σούπα της σούπας της πάπιας», απάντησε ο Χότζας.
Κάποιος ζήτησε το γαϊδούρι του Χότζα δανεικό. «Δεν είναι εδώ, το δάνεισα αλλού», είπε ο Χότζας
Η ΣΟΥΠΑ ΤΗΣ ΣΟΥΠΑΣ ΤΗΣ ΣΟΥΠΑΣ ΤΗΣ ΧΗΝΑΣ
Μια μέρα, ένας χωρικός έπιασε μιαν άγρια χήνα, και την πήγε πεσκέσι του Χότζα. Γιατί είπε μέσα του: «Ποιος ξέρει; Άνθρωπος που ανακατεύεται με τους μεγάλους είναι, και μπορεί, καμιά ώρα, να τόνε λάβω ανάγκη!»
Ο Χότζας δέχτηκε με πολλές ευχαριστίες το δώρο, περιποιήθηκε με τιμή το δωρητή, τόνε φιλοξένησε στο σπίτι του, εκείνην τη νύκτα,
O μικρούλης Χανς είχε πολλούς φίλους, αλλά ο πιο πιστός του φίλος ήταν ο Χιου ο μυλωνάς. Κι αλήθεια, τόσο αφοσιωμένος ήταν ο πλούσιος μυλωνάς στο μικρούλη Χανς, που δεν περνούσε ποτέ από τον κήπο του δίχως να σκύψει πάνω απ’ τη μάντρα για να κόψει ένα μεγάλο μπουκέτο λουλούδια ή μια χούφτα αρωματικά βότανα, ή δίχως να γεμίσει τις τσέπες του με κεράσια και δαμάσκηνα, αν ήταν η εποχή τους.
«Oι αληθινοί φίλοι πρέπει να μοιράζονται τα πάντα», έλεγε ο μυλωνάς, κι ο μικρούλης Χανς κουνούσε το κεφάλι χαμογελώντας και καμάρωνε που είχε ένα φίλο με τόσο ευγενικές ιδέες.
Στην παραγκούλα του ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ, η ηρεμία χάθηκε μόλις κατέφθασε ο ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ λαχανιασμένος, κρατώντας ένα επίσημο χαρτί. "ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ, τρέχα! Στο σαράι έγινε το σώσε! Ο ΒΕΖΥΡΗΣ είναι έξαλλος! Εξαφανίστηκαν τα πολύτιμα λουκούμια από το δωμάτιο της ΒΕΖΥΡΟΠΟΥΛΑΣ! Υποψιάζεται τον ΜΟΡΦΟΝΙΟ και τον ΣΙΟΡ ΔΙΟΝΥΣΗ!"
Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ, με τα ΚΟΛΛΗΤΗΡΙΑ για βοηθούς, έστρωσε αλεύρι σε όλο το πάτωμα έξω από το δωμάτιο της ΒΕΖΥΡΟΠΟΥΛΑΣ. "Εδώ θα σε πιάσω, κλεφτοκοτά!" φώναζε. Το επόμενο πρωί, οι πατημασιές στο αλεύρι τους οδήγησαν μέσα στο δωμάτιο της ΒΕΖΥΡΟΠΟΥΛΑΣ. Εκεί, πάνω στο μεταξωτό της κρεβάτι, καθόταν η μικρή της ΜΑΪΜΟΥ, η οποία είχε τη μουσούδα της γεμάτη ζάχαρη άχνη και ροδόνερο!
"Αυτός είναι ο κλέφτης!" φώναξε ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Η ΒΕΖΥΡΟΠΟΥΛΑ, που υπεραγαπούσε το κατοικίδιό της, δεν πίστευε στα μάτια της.
Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ πήγε στον ΒΕΖΥΡΗ κρατώντας το άδειο ταψί. "Μεγαλειότατε! Η ΜΑΪΜΟΥ της κόρης σας είναι ο δράστης! Έφαγε όλα τα λουκούμια Ο ΒΕΖΥΡΗΣ, βλέποντας τη ΒΕΖΥΡΟΠΟΥΛΑ να γελάει με τα καμώματα της μαϊμούς της, ξέσπασε και ο ίδιος σε γέλια. "ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ, πάρε τις λίρες σου και δρόμο, πριν εξαφανίσει η μαϊμού και τις λίρες!"
ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: ΒΕΖΥΡΗΣ, ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ, ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ, ΚΟΛΛΗΤΗΡΗΣ, ΚΟΠΡΙΤΗΣ, ΠΙΤΣΙΚΟΚΟΣ.
(Σκηνή: Έξω από το Σαράι. Ο Χατζηαβάτης πλησιάζει την παράγκα του Καραγκιόζη)
ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ: Καραγκιόζη! Καραγκιόζη, βγες έξω! Ο Πολυχρονεμένος μας Βεζύρης σε ζητάει
 |
| «Στην αγκαλιά σου τη γλυκειά, μανούλα μου, ν’ αράξω/ μες το βαθύ το πέλαγο αυτό πριχού βουλιάξω» (έργο του ζωγράφου Χριστόφορου Κατσαδιώτη, από αφιέρωμα του βιβλιοπωλείου Ιανός). |
Μάνα μου, εγώ 'μαι τ' άμοιρο το σκοτεινό τρυγόνι οπού το δέρνει ο άνεμος,
Γιάννης Γιαννούκος
Η Αλεξάνδρεια, εκείνη η κοσμοπολίτικη κυρία του Μεσοπολέμου, είχε πια αρχίσει να χαμηλώνει τους τόνους της. Τα '50 είχαν φέρει έναν αέρα αλλαγής, αλλά στην οδό Φουάντ, το παλαιοπωλείο του κυρίου
Στην άκρη ενός φτωχικού χωριού, ζούσε ένας ξυλοκόπος που τον έλεγαν ΜΕΧΜΕΤ. Ο Μεχμέτ ήταν άνθρωπος με χρυσή καρδιά, αλλά η μοίρα τον είχε χτυπήσει σκληρά. Κάθε μέρα ανέβαινε στο βουνό για να μαζέψει ξερά ξύλα, ώστε να βγάλει ένα κομμάτι ψωμί για την οικογένειά του.
Μια μέρα, βαθιά μέσα στο δάσος, εκεί που δεν είχε πατήσει ποτέ ξανά, είδε ένα δέντρο που δεν έμοιαζε
Κάποτε, σε μια χώρα μακρινή, ζούσε ένας πανίσχυρος και πλούσιος ΣΟΥΛΤΑΝΟΣ. Ο άνθρωπος αυτός είχε τα πάντα, αλλά ένιωθε μια βαθιά ανασφάλεια. Φοβόταν τη φθορά, φοβόταν τη σκόνη, φοβόταν τον θάνατο. Έτσι, διέταξε τους καλύτερους τεχνίτες του κόσμου να του χτίσουν ένα παλάτι που δεν θα έμοιαζε με κανένα άλλο.
"Θέλω ένα παλάτι από κρύσταλλο!" φώναξε. "Διάφανο σαν το νερό, σκληρό σαν το διαμάντι. Θέλω να βλέπω τα πάντα γύρω μου, αλλά τίποτα να μην μπορεί να με αγγίξει."
Οι παραλογές του «Νεκρού Αδερφού» αποτελούν ένα από τα πιο διαδεδομένα και πολυτραγουδισμένα θέματα σε ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σύμφωνα με τη λαογραφική έρευνα, υπάρχουν:
Έχουν καταγραφεί εκατοντάδες παραλλαγές (πάνω από 200-300 πλήρεις καταγραφές). Η κάθε περιοχή έχει δώσει το δικό της χρώμα στην ιστορία:
Ποντιακές παραλλαγές: Θεωρούνται από τις πιο αρχαϊκές και λυρικές.
Κυπριακές παραλλαγές: Συχνά περιέχουν πολύ πλούσιο διάλογο και ιδιαίτερο ιδιωματισμό.
Παραλλαγές της Μικράς Ασίας και των Νησιών: Εστιάζουν πολύ στην πίκρα της ξενιτιάς και στη θάλασσα.
Στην αυγή των καιρών, όταν ο κόσμος ήταν ακόμα νέος και τα πλάσματα μιλούσαν τη γλώσσα της καρδιάς, μια απέραντη σύναξη έλαβε χώρα κάτω από τον θόλο του ουρανού. Πουλιά από κάθε γωνιά της γης, από τις παγωμένες κορυφές του Βορρά μέχρι τις καυτές ερήμους του Νότου, συγκεντρώθηκαν σε μια πεδιάδα που δεν είχε τέλος. Το πλήθος ήταν τόσο μεγάλο που το χρώμα των φτερών τους σκέπαζε το
Σε μια εποχή που ο κόσμος είχε χάσει τον προσανατολισμό του, όλα τα πουλιά της γης συγκεντρώθηκαν για να βρουν έναν βασιλιά. Ένιωθαν πως χωρίς έναν ηγέτη, οι ζωές τους ήταν άδειες και γεμάτες φόβο. Ο Τσαλαπετεινός, ο πιο σοφός ανάμεσά τους, πήρε τον λόγο: — «Ο βασιλιάς μας υπάρχει! Το όνομά του είναι ΣΙΜΟΥΡΓΚ. Ζει στο όρος Καφ, εκεί που ο ουρανός ακουμπά τη γη. Είναι το πουλί της αλήθειας, που γνωρίζει το παρελθόν και το μέλλον. Όμως, ο δρόμος είναι μακρύς και μόνο οι τολμηροί θα φτάσουν.»
Σε μια χώρα μακρινή, κάπου στην καρδιά της Ανατολής, εκεί που οι ιστορίες ψιθυρίζονται από γενιά σε γενιά, ζούσε ένας νεαρός, φτωχός ξυλοκόπος που τον έλεγαν Ταχμάσπ. Ήταν ένας καλός νέος, αλλά η μοίρα του ήταν σκληρή. Μια ζεστή μέρα, ο Ταχμάσπ, μαζί με μερικούς φίλους του, πήγε σε μια απόμερη σπηλιά για να μαζέψουν μέλι από τις άγριες μέλισσες.
Για επτά χρόνια ο μεγάλος Βασιλιάς CHARLEMAGNE (Καρλομάγνος) βρισκόταν στην Ισπανία, κατακτώντας τη μία πόλη μετά την άλλη, μέχρι που μόνο η Σαραγόσα έμεινε να αντιστέκεται, υπό τη βασιλεία του Σαρακηνού MARSIL. Ο Marsil, βλέποντας πως δεν μπορούσε να νικήσει τον Καρλομάγνο
Υπήρχε ένας άνδρας που ονομαζόταν ASMUND THE GREY-HAIRED, ο οποίος ήταν ένας σπουδαίος αρχηγός στην Ισλανδία. Είχε μια σύζυγο που την έλεγαν ASDIS και απέκτησαν αρκετά παιδιά. Ο μεγαλύτερος γιος τους ήταν ο ATLI, ένας άνθρωπος ευγενικός και αγαπητός σε όλους. Όμως ο δεύτερος γιος, ο GRETTIR, ήταν εντελώς διαφορετικός.
από το THE BOOK OF ROMANCE του ANDREW LANG)
Μετά τις μεγάλες μάχες κατά των έντεκα βασιλέων, ο Βασιλιάς ARTHUR βρισκόταν στο Καίρλεον της Ουαλίας. Εκεί ήρθε ένας αγγελιαφόρος που του είπε ότι ο Βασιλιάς Πέλλινορ είχε στήσει τη σκηνή του δίπλα σε μια πηγή στο δάσος και προκαλούσε κάθε ιππότη που περνούσε. Ο ARTHUR, ανυπόμονος να δοκιμάσει τη δύναμή του, οπλίστηκε και ίππευσε μόνος του για να τον βρει.
Στον δρόμο συνάντησε τον MERLIN, μεταμφιεσμένο σε παιδί, που του είπε: «Είσαι ανόητος που πηγαίνεις να παλέψεις, γιατί εκείνος ο ιππότης είναι πιο δυνατός από σένα». Ο ARTHUR εξοργίστηκε και συνέχισε τον δρόμο του. Όταν έφτασε στην πηγή, είδε τον ιππότη καθισμένο σε μια καρέκλα, οπλισμένο από την κεφαλή μέχρι τα πόδια.— «Γιατί δεν αφήνεις κανέναν να περάσει;» ρώτησε ο ARTHUR.
— «Είναι το έθιμό μου», απάντησε ο Πέλλινορ. «Αν θέλεις να περάσεις, πρέπει να μονομαχήσεις μαζί μου.»
Επιτέθηκαν ο ένας στον άλλον με τόση ορμή που τα δόρατά τους έγιναν κομμάτια μέχρι τις γροθιές τους. Έπειτα τράβηξαν τα σπαθιά τους. Η μάχη κράτησε ώρες. Ο ARTHUR χτυπούσε με λύσσα, αλλά ο Πέλλινορ ήταν έμπειρος. Σε ένα τρομερό χτύπημα, το σπαθί του ARTHUR συνάντησε το σπαθί του αντιπάλου του και έσπασε σε δύο
 |
(Μια ιστορία από τα βάθη της Σκωτίας)
Μια φορά κι έναν καιρό, εκεί που οι λόφοι της Σκωτίας χάνονται μέσα στην ομίχλη, ζούσε μια μικρή πριγκίπισσα. Όσο ζούσε η μητέρα της, η ζωή της ήταν γεμάτη ζεστασιά. Όμως ο θάνατος δεν αργεί να χτυπήσει την πόρτα, και η βασίλισσα έφυγε νωρίς, αφήνοντας πίσω της μια παράξενη ευχή: ο βασιλιάς να μην ξαναπαντρευτεί, παρά μόνο αν έβρισκε μια γυναίκα που να της μοιάζει απόλυτα.
Πέρασαν τα χρόνια και ο βασιλιάς, νιώθοντας μόνος, παντρεύτηκε μια ξένη γυναίκα που είχε μια δική της κόρη. Η νέα βασίλισσα ήταν σκληρή σαν την πέτρα. Μόλις πάτησε το πόδι της στο παλάτι, κοίταξε την πριγκίπισσα με μίσος. Της πέταξε τα μεταξωτά ρούχα, της φόρεσε ένα βαρύ, τραχύ παλτό φτιαγμένο από ξερά βούρλα και την ονόμασε περιφρονητικά «Ρασινκότι».
— «Στα χωράφια!» ούρλιαξε η μητριά. «Εκεί είναι η θέση σου, μαζί με τα πρόβατα!»
Η Ρασινκότι περνούσε τις μέρες της στο κρύο, έχοντας για μοναδική φίλη μια μικρή κόκκινη αγελάδα. Μια μέρα, που η πείνα την είχε λυγίσει, η αγελάδα της ψιθύρισε: — «Μην κλαις, μικρή μου. Αν πεινάς, πες: "Κόκκινη αγελάδα, βγάλε το ένα κέρατο να φάω και το άλλο να πιω"». Κι έτσι γινόταν! Η Ρασινκότι έτρωγε σαν βασίλισσα κρυφά στα λιβάδια.
Όμως η μητριά έστειλε τη δική της κόρη —που είχε ένα παράξενο τρίτο μάτι στο μέτωπο— να την κατασκοπεύσει. Η Ρασινκότι, προσπαθώντας να την ξεγελάσει, της τραγούδησε: — «Κλείσε το ένα μάτι, κλείσε το άλλο μάτι...» Όμως ξέχασε το τρίτο μάτι! Εκείνο έμεινε ανοιχτό και είδε το μαγικό τσιμπούσι. Την επόμενη μέρα, η μητριά διέταξε να σφάξουν την αγελάδα.
Η Ρασινκότι, με δάκρυα στα μάτια, άκουσε την τελευταία συμβουλή της φίλης της: — «Μην φας το κρέας μου. Μάζεψε τα κόκαλά μου και θάψε τα κάτω από τη μεγάλη πέτρα, στο κατώφλι του σπιτιού σου.»
Όταν ήρθαν τα Χριστούγεννα, η μητριά και η κόρη της στολίστηκαν για την εκκλησία, αφήνοντας τη Ρασινκότι να καθαρίζει τις στάχτες. — «Αν δεν λάμπει το σπίτι όταν γυρίσουμε, θα σε δείρω!» είπαν και έφυγαν.
Η κοπέλα έτρεξε στη μεγάλη πέτρα και φώναξε. Ξαφνικά, ένα μικρό ξωτικό εμφανίστηκε και της έδωσε ένα φόρεμα που έλαμπε σαν τον ήλιο και παπούτσια από καθαρό ασήμι. — «Πήγαινε!» της είπε. «Οι στάχτες θα καθαριστούν μόνες τους!»
Στην εκκλησία, όλοι πάγωσαν μόλις την είδαν. Ο Πρίγκιπας την ερωτεύτηκε την ίδια στιγμή. Για τρεις μέρες η Ρασινκότι πήγαινε κρυφά, κάθε φορά με πιο όμορφα ρούχα. Αλλά την τρίτη μέρα, ο Πρίγκιπας είχε αλείψει το κατώφλι με πίσσα. Καθώς εκείνη έφευγε, το ασημένιο παπούτσι κόλλησε και έμεινε πίσω.
Ο Πρίγκιπας γύρισε όλο το βασίλειο με το παπούτσι στο χέρι. Όταν έφτασε στο σπίτι της Ρασινκότι, η κακιά αδελφή, θέλοντας να γίνει βασίλισσα, έκοψε τα δάχτυλα του ποδιού της για να χωρέσει στο παπούτσι. Ο Πρίγκιπας την πίστεψε και την ανέβασε στο άλογό του.
Όμως, καθώς περνούσαν από ένα δέντρο, ένα πουλάκι άρχισε να κελαηδά δυνατά: — «Nippit foot and clippit foot! Αίμα τρέχει στο παπούτσι, το σωστό κορίτσι περιμένει ακόμα στη γωνιά!»
Ο Πρίγκιπας κοίταξε το πόδι της, είδε το αίμα και γύρισε πίσω οργισμένος. — «Φέρτε μου τη Ρασινκότι!» διέταξε. Μόλις το κορίτσι με το παλτό από βούρλα φόρεσε το παπούτσι, εκείνο έλαμψε. Τα βούρλα έπεσαν και φάνηκε η αληθινή πριγκίπισσα.
Έτσι, η Ρασινκότι ανέβηκε στο άλογο, όχι ως σκλάβα, αλλά ως η μέλλουσα βασίλισσα της Σκωτίας, αφήνοντας πίσω της για πάντα τις στάχτες και τα δάκρυα.
ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΜΙΑΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑΣ
Όταν ο ήλιος του Ιουλίου άρχισε να πυρώνει τους δρόμους της πόλης, μια ομάδα παιδιών, με την ψυχή γεμάτη όνειρα και τα σακίδια φορτωμένα ελπίδα, πήρε το μονοπάτι για τα ύψη. Δεν αναζητούσαν απλώς διακοπές· αναζητούσαν έναν κόσμο όπου οι ίδιοι θα ήταν οι νομοθέτες, οι εργάτες και οι ονειροπόλοι. Τα ΨΗΛΑ ΒΟΥΝΑ της Ευρυτανίας τα υποδέχθηκαν με το θρόισμα των ελάτων και την κρυστάλλινη ανάσα των πηγών. Εκεί, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα των αετών, στήθηκε η μικρή τους πολιτεία, μια καλύβα φτιαγμένη από κορμούς και μυρωδάτες πευκοβελόνες.
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ
Στο βουνό, ο χρόνος δεν μετριέται με τα λεπτά του ρολογιού, αλλά με τις ανάγκες της επιβίωσης και τις χαρές της συντροφικότητας. Τα παιδιά έμαθαν να διαβάζουν τα σημάδια του ουρανού και τις φωνές του δάσους. Ο Φάνης, ο Αντρέας, ο Κωστάκης και οι άλλοι, ανακάλυψαν πως το ψωμί έχει άλλη γεύση όταν το μοιράζεσαι γύρω από μια φωτιά που εσύ ο ίδιος άναψες. Η εργασία έγινε παιχνίδι και το παιχνίδι έγινε μάθημα. Έμαθαν να πειθαρχούν όχι γιατί τους το επέβαλε κάποιος τρίτος, αλλά γιατί η ίδια η ζωή στο δάσος απαιτεί τάξη, καθαριότητα και αλληλεγγύη. Κάθε πρωί, η δροσιά της πηγής τους ξυπνούσε, και κάθε βράδυ, το τριζόνι τους νανούριζε κάτω από έναν θόλο γεμάτο λαμπρά αστέρια που έμοιαζαν να κρέμονται από τις κορυφές των δέντρων.
Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΗ
Μέσα στη σιωπή των βράχων, τα παιδιά δεν έμειναν μόνα. Γνώρισαν τον Λάμπρο, το ορφανό τσοπανόπουλο, που η ζωή του ήταν σκληρή σαν την πέτρα. Στο πρόσωπό του είδαν την ανάγκη για στοργή και μάθηση. Του άνοιξαν την αγκαλιά τους και του χάρισαν το πολυτιμότερο δώρο: τη γνώση των γραμμάτων. Σε εκείνη την αυτοσχέδια τάξη κάτω από τον ίσκιο του ελάτου, η παιδεία βρήκε το αληθινό της νόημα. Δεν ήταν πια καταναγκασμός, αλλά προσφορά και φως. Οι μικροί περιηγητές κατάλαβαν πως η αληθινή αρχοντιά δεν βρίσκεται στα πλούτη, αλλά στην καθαρή καρδιά και στην ικανότητα να βοηθάς τον αδύναμο.
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
Καθώς οι πρώτες φθινοπωρινές πνοές άρχισαν να κιτρινίζουν τα φύλλα, τα παιδιά πήραν τον δρόμο της επιστροφής. Το βουνό έμεινε πίσω, βουβό και μεγαλόπρεπο, αλλά εκείνα δεν ήταν πια τα ίδια. Τα πρόσωπά τους ήταν μαυρισμένα από τον ήλιο, τα χέρια τους πιο δυνατά και το βλέμμα τους πιο σίγουρο. Είχαν κατακτήσει το πιο δύσκολο από όλα τα βουνά: τον ίδιο τους τον εαυτό. ΤΑ ΨΗΛΑ ΒΟΥΝΑ έγιναν ο τόπος όπου η παιδική ηλικία συνάντησε την ωριμότητα, αφήνοντας μια παρακαταθήκη που αντηχεί μέχρι σήμερα: πως η ελευθερία κερδίζεται με κόπο, αγάπη για τη φύση και σεβασμό στον άνθρωπο.
