Ο Ψαράς και η Ψυχή του

    Η Θυσία της Σκιάς
Σε ένα απομονωμένο ψαροχώρι, εκεί που η στεριά παλεύει με την άγρια θάλασσα, ζούσε ένας ψαράς που η ζωή του οριζόταν από τους ανέμους. Κάθε βράδυ έριχνε τα δίχτυα του στο σκοτεινό νερό. Όταν ο άνεμος φυσούσε από τα βουνά, η θάλασσα έμενε βουβή και τα δίχτυα άδεια. Όταν όμως ο μπάτης ερχόταν από το πέλαγος, τα δίχτυα του βάραιναν από χιλιάδες ασημένια λέπια.

Μια νύχτα, η αντίσταση του νερού ήταν τόσο μεγάλη που οι μύες του ψαρά έφτασαν στα όριά τους. «Ή όλα τα ψάρια του κόσμου πιάστηκαν», σκέφτηκε λαχανιασμένος, «ή κάποιο αρχέγονο κτήνος των βυθών παλεύει με το λινό μου σκοινί». Όταν όμως το δίχτυ έφτασε στην επιφάνεια, το φεγγάρι φώτισε μια μικρή Γοργόνα που κοιμόταν βαθιά, νανουρισμένη από το κύμα.

Ο ψαράς έμεινε άφωνος. Δεν είχε δει ποτέ τέτοια ομορφιά σε ανθρώπινο πλάσμα. Τα μαλλιά της, υγρά και χρυσά σαν το μέταλλο της ανατολής, σκέπαζαν τους ώμους της, ενώ το κορμί της άστραφτε λευκό, καταλήγοντας σε μια ουρά φτιαγμένη από χιλιάδες μαργαριταρένια λέπια. Πράσινα φύκια την τύλιγαν σαν διάφανα πέπλα, και τα χείλη της είχαν το βαθύ κόκκινο των κοραλλιών.

Δεν άντεξε και την έσφιξε στην αγκαλιά του. Εκείνη ξύπνησε έντρομη και με δάκρυα στα μάτια τον παρακαλούσε να την αφήσει, λέγοντάς του πως ήταν η μοναχοκόρη του Βασιλιά της Θάλασσας. Ο ψαράς, νικημένος από τον πόθο αλλά και τον φόβο μη τη χάσει, της έθεσε έναν όρο: θα την άφηνε ελεύθερη, αρκεί κάθε φορά που την καλούσε, εκείνη να έβγαινε στον αφρό και να του τραγουδούσε. Η Γοργόνα έδωσε την υπόσχεσή της και χάθηκε στο βυθό.

Από τότε, κάθε βράδυ, το τραγούδι της μάγευε τα νερά. Τα δελφίνια χόρευαν γύρω της και τα ψάρια μαζεύονταν κοπαδιαστά για να την ακούσουν. Ο ψαράς, καθισμένος στη βάρκα, ξεχνούσε τα δίχτυα και την επιβίωση. Κοίταζε μόνο εκείνη, μέχρι που η ανάγκη να την αγγίξει έγινε αβάσταχτη. «Γοργόνα μου, θέλω να γίνω άντρας σου», της φώναξε μια νύχτα. «Θέλω να ζήσουμε μαζί».

Εκείνη κούνησε λυπημένα το κεφάλι. «Έχεις ανθρώπινη ψυχή», του είπε. «Αν καταφέρεις να τη διώξεις, τότε μόνο θα μπορέσω να σε αγαπήσω και να σε πάρω μαζί μου στο βασίλειο του βυθού».

Ο ψαράς άρχισε να αναρωτιέται: «Τι είναι η ψυχή; Δεν την είδα, δεν την άγγιξα ποτέ. Θα είναι κάτι περιττό, ένα εμπόδιο ανάμεσα σε μένα και την ευτυχία». Χωρίς δεύτερη σκέψη, έτρεξε στον παπά του χωριού. Ο ιερέας όμως, ακούγοντάς τον, οργίστηκε. «Αλίμονο! Ποιος σε μάγεψε; Η ψυχή είναι το δώρο του Θεού για να ξεχωρίζουμε το καλό από το κακό. Χωρίς αυτήν, ο άνθρωπος γίνεται κτήνος. Φύγε από εδώ!».

Όμως ο έρωτας του ψαρά ήταν πιο δυνατός από τα κηρύγματα. Θυμήθηκε μια μάγισσα που ζούσε σε μια σπηλιά στο ψηλό βουνό. Την βρήκε να μαζεύει βότανα, με τα κόκκινα μαλλιά της να ανεμίζουν. «Θέλω να διώξω την ψυχή μου», της είπε με τρεμάμενη φωνή. Η μάγισσα χλόμιασε. Προσπάθησε να τον δελεάσει με τη δική της ομορφιά, όμως εκείνος έβλεπε μόνο τη Γοργόνα του. Βλέποντας το πείσμα του, εκείνη του έδωσε τη λύση: «Αυτό που ονομάζεις σκιά, είναι το σώμα της ψυχής σου. Στάσου στην ακροθαλασσιά με την πλάτη στο φεγγάρι και κόψε τη σκιά από τα πόδια σου».

Ο ψαράς έκανε ακριβώς αυτό. Καθώς το μαχαίρι έκοβε τη σκιά, η ψυχή του άρχισε να τον παρακαλάει: «Μη με διώχνεις, δεν σου έκανα κακό!». Εκείνος όμως έκλεισε τα αυτιά του. «Φύγε, δεν μου πρόσφερες τίποτα», της είπε. «Δώσε μου τουλάχιστον την καρδιά σου», ζήτησε η ψυχή, «γιατί ο κόσμος εκεί έξω είναι σκληρός». «Αν σου δώσω την καρδιά μου, πώς θα αγαπώ τη Γοργόνα μου;» αποκρίθηκε εκείνος και η ψυχή χάθηκε στο σκοτάδι, υποσχόμενη να επιστρέφει κάθε χρόνο.

Πέρασε ένας χρόνος και η ψυχή επέστρεψε. Του πρόσφερε τον Καθρέφτη της Σοφίας από την Ανατολή. «Η αγάπη είναι ανώτερη από τη σοφία», είπε ο ψαράς και βούτηξε πάλι στο βυθό. Τον δεύτερο χρόνο, η ψυχή του πρόσφερε το Δαχτυλίδι του Πλούτου. «Η αγάπη αξίζει περισσότερο από όλα τα πλούτη», απάντησε εκείνος.

Τον τρίτο χρόνο, η ψυχή του μίλησε για μια χορεύτρια με κατάλευκα πόδια που χόρευε σαν περιστέρι. Ο ψαράς, θυμούμενος πως η αγαπημένη του δεν είχε πόδια, ένιωσε μια ξαφνική λαχτάρα και την ακολούθησε. Όμως η ψυχή, χωρίς την καρδιά του να την οδηγεί, τον παρέσυρε στο κακό. Τον έκανε να διαπράξει πράξεις άσχημες, κι ο ψαράς, ανήμπορος να την ξαναδιώξει, προσπαθούσε να κλείσει τα αυτιά του στις εντολές της.

Επέστρεψε στην ακτή, έχτισε ένα καλύβι και φώναζε τη Γοργόνα του κάθε μέρα, αλλά εκείνη δεν φαινόταν πια. Η ψυχή του, βλέποντας τη μετανοημένη του αγάπη, τον ικέτευσε να την αφήσει να μπει πάλι μέσα του. Ο ψαράς δέχτηκε, όμως η καρδιά του ήταν τόσο γεμάτη από έρωτα που δεν υπήρχε χώρος για τίποτα άλλο. Τότε, μια τρομερή βοή ακούστηκε και η θάλασσα μαύρισε.

Η Γοργόνα είχε πεθάνει. Ο ψαράς, συντετριμμένος, βούτηξε στα κύματα για να την αγκαλιάσει μια τελευταία φορά. «Σε πρόδωσα, αλλά σε αγαπούσα πάντα», ψιθύρισε, και η ψυχή του έγινε επιτέλους ένα μαζί του την ώρα που το νερό τον σκέπαζε. Είχε δίκιο ο ψαράς: η αγάπη είναι το παν, αλλά χωρίς την ψυχή, η αγάπη μένει μισή και απροστάτευτη.

Εκεί που τους βρήκαν, στην άκρη του κύματος, φύτρωσαν λουλούδια που κανείς δεν είχε ξαναδεί, ανθίζοντας πάνω στην άμμο ως αιώνια μαρτυρία ενός έρωτα που θυσίασε τα πάντα.